Një vend i vogël në sipërfaqe, me një territor të jashtëzakonshëm në diversitet
Shqipëria shtrihet në Evropën Juglindore, në pjesën perëndimore të Gadishullit të Ballkanit. Në perëndim laget nga Deti Adriatik dhe Deti Jon, ndërsa kufizohet në veri me Malin e Zi, në verilindje me Kosovën, në lindje me Maqedoninë e Veriut dhe në jug e juglindje me Greqinë. Me një sipërfaqe prej 28,748 km², Shqipëria është një nga vendet më të vogla të Evropës për nga territori, por gjeografia e saj ndryshon ndjeshëm nga veriu në jug dhe nga bregdeti drejt zonave malore.
Ku ndodhet Shqipëria?
Shqipëria pozicionohet ndërmjet koordinatave afërsisht 39°38′ dhe 42°39′ gjerësi veriore dhe 19°16′ dhe 21°40′ gjatësi lindore. Pozicioni në Adriatik dhe Jon e vendos vendin në një pikë të rëndësishme të lidhjes mes Ballkanit, Mesdheut dhe Evropës Qendrore.
Kryeqyteti: Tiranë
Kontinenti: Evropë
Rajoni: Evropa Juglindore
Pozicioni: Ballkani Perëndimor
Sipërfaqja: 28,748 km²
Bregdeti: rreth 316 km sipas përllogaritjes së INSTAT për kufirin detar
Kufijtë e Shqipërisë
Territori shqiptar ka një gjatësi totale kufijsh prej rreth 1,094 km, duke përfshirë kufijtë tokësorë, detarë, lumorë dhe liqenorë. Kufijtë tokësorë e lidhin Shqipërinë me katër shtete:
Mali i Zi në veri
Kosova në verilindje
Maqedonia e Veriut në lindje
Greqia në jug dhe juglindje
Në perëndim, kufiri natyror i Shqipërisë është deti, me hapje drejt Adriatikut dhe Jonit.
Një territor i dominuar nga malet
Relievi shqiptar karakterizohet nga një kombinim i maleve, kodrave, fushave, lumenjve, liqeneve dhe bregdetit. Pjesa më e madhe e territorit është malore ose kodrinore, ndërsa ultësirat më të mëdha shtrihen kryesisht në pjesën perëndimore të vendit. Pika më e lartë e Shqipërisë është Maja e Korabit, në masivin e Korabit, me lartësi rreth 2,764 metra mbi nivelin e detit. Në anën tjetër, pika më e ulët e territorit është niveli i detit, në bregdetin Adriatik. Kjo diferencë e madhe në lartësi, brenda një territori relativisht të vogël, krijon një diversitet të konsiderueshëm peizazhesh dhe kushtesh klimatike.
Bregdeti shqiptar
Bregdeti është një nga elementet më karakteristike të gjeografisë së Shqipërisë. Vija bregdetare shtrihet përgjatë Detit Adriatik në veri dhe qendër dhe Detit Jon në jug. Nga plazhet e Adriatikut dhe lagunat e Ultësirës Perëndimore deri te brigjet shkëmbore dhe gjiret e Rivierës së Jugut, bregdeti shqiptar paraqet një nga ndryshimet më të dukshme të peizazhit brenda territorit të vendit.
Liqenet dhe lumenjtë
Shqipëria ka një rrjet të rëndësishëm ujor, me lumenj që përshkojnë territorin nga zonat malore drejt Adriatikut dhe Jonit. Ndër liqenet më të rëndësishme janë Liqeni i Shkodrës, Liqeni i Ohrit dhe Liqeni i Prespës, të cilët lidhen edhe me territoret e vendeve fqinje. Lumenjtë kryesorë përfshijnë Drinin, Vjosën, Semanin, Shkumbinin dhe Matin, duke luajtur rol në formimin e peizazhit, bujqësinë, energjinë dhe zhvillimin territorial.
Sot Shqipëria është e ndarë administrativisht në 12 qarqe dhe 61 bashki. Kjo është struktura kryesore administrative-territoriale e vendit pas reformës administrative të vitit 2014. 12 qarqet, Berat, Dibër, Durrës, Elbasan, Fier, Gjirokastër, Korçë, Kukës, Lezhë, Shkodër, Tiranë e Vlorë. Brenda këtyre territoreve shtrihen qytete të mëdha, qendra urbane, zona rurale, fshatra, territore malore dhe bregdetare, duke krijuar një mozaik të ndryshëm demografik, ekonomik dhe gjeografik.
