Blerja e një pasurie të paluajtshme është një nga investimet më të rëndësishme në jetë. Megjithatë, shumë blerës në Shqipëri gabimisht mendojnë se procesi përfundon ditën kur nënshkruhet kontrata noteriale dhe dorëzohen çelësat e shtëpisë.
Në bazë të legjislacionit shqiptar, pronari i ri ligjor i pronës bëheni vetëm kur ky kalim pronësie pasqyrohet në regjistrat e Agjencisë Shtetërore të Kadastrës (ASHK). Për më tepër, ky proces është i lidhur me afate të rrepta ligjore. Çdo vonesë përtej tyre ju ngarkon automatikisht me penalitete financiare dhe kamatëvonesa të konsiderueshme.
Në këtë artikull, do të sqarojmë gjithçka që duhet të dini për afatet ekzistuese, gjobat e aplikueshme dhe procedurën e saktë të aplikimit online.
Afati Ligjor: Sa Ditë Kohë Keni Pas Noterit?
Sipas Nenit 25 të Ligjit për Kadastrën në Republikën e Shqipërisë, afati zyrtar për të kërkuar regjistrimin e një titulli pronësie ose të një të drejte reale është 30 ditë kalendarike (ose 30 ditë nga data e nënshkrimit të aktit noterial).
- Regjistrimi brenda 30 ditëve: Shërbimi kryhet pa asnjë penalitet, duke paguar vetëm tarifën standarde të regjistrimit.
- Regjistrimi pas ditës së 31-të: Sistemi i ASHK-së aplikon automatikisht gjobë (kamatëvonesë) për çdo ditë që kalon.
Gjobat dhe Kamatëvonesat: Sa Kushton Vonesa?
Nëse lihet pas dore dhe kalohet afati i përcaktuar 30-ditor, penalitetet llogariten mbi bazë ditore dhe mund të arrijnë shifra të larta:
- Kamatëvonesa ditore: Aplikanti penalizohet me 10% të tarifës së regjistrimit për çdo ditë vonese.
- Kufiri maksimal: Ligji parashikon një tavan për këtë penalitet, i cili mund të shkojë deri në 300,000 lekë të rinj.
Shembull: Nëse tarifa standarde e shërbimit është 5,000 lekë, kamatëvonesa do të jetë 500 lekë për çdo ditë vonese. Pas disa muajsh apo vitesh neglizhencë, kjo shumë grumbullohet dhe detyrimet ndaj Kadastrës mund të bëhen mjaft të rënda për xhepin e blerësit.
Si Aplikoni dhe Çfarë Dokumentesh Duhen?
Procedura kryhet online nëpërmjet portalit e-Albania. Hapat e aplikimit janë:
- Identifikohuni në portal me të dhënat tuaja personale.
- Zgjidhni shërbimin me kodin: “Aplikim për regjistrimin e kontratave të shitjes – KP1”.
- Plotësoni të dhënat e kërkuara dhe ngarkoni dokumentacionin në format PDF.
- Shkarkoni mandatin e pagesës dhe paguani atë online ose pranë bankave/Postës Shqiptare.
Dokumentet e Detyrueshme që Duhet të Ngarkoni:
- Kontrata e Shitjes e nënshkruar te noteri (ku janë të bashkëlidhura certifikata e vjetër e pronësisë, kartela e përditësuar dhe harta kadastrale).
- Certifikata Familjare ose Martesore e palës blerëse.
- Vërtetimi nga Bashkia përkatëse për shlyerjen e taksës së ndërtesës (nëse pasuria e transferuar është objekt banimi/ndërtesë).
- Mandati që vërteton pagesën e tatimit mbi kalimin e pronësisë (tatimi 15% i paguar nga shitësi te noteri).
- Kontrata e sigurimit 10-vjeçar (kërkohet detyrimisht vetëm në rastet kur kontrata e shitjes lidhet midis një ndërtuesi/zhvilluesi dhe blerësit për një pallat të ri).
Kujdes i veçantë: Procedura nuk përfundon vetëm me aplikimin në e-Albania. Pas dërgimit online, ju duhet të dërgoni dokumentacionin origjinal me postë në adresën e Drejtorisë Vendore të ASHK-së që administron zonën e pronës suaj. Afati i shqyrtimit fillon zyrtarisht vetëm pasi konfirmohet pagesa dhe mbërrijnë dokumentet fizike.
Rreziqet e Mosregjistrimit (Përtej Gjobës)
Përveç gjobës financiare, mbajtja e kontratës në sirtar pa u regjistruar në Kadastër mbart rreziqe të mëdha juridike:
- Shitje e dyfishtë e pronës: Nëse kontrata nuk është e regjistruar në kartelën e pronës (Seksioni D), pronari i vjetër ligjërisht figuron ende zotërues në sistem. Ky person mund të tentojë t’ia shesë apo dhurojë pronën dikujt tjetër në mënyrë abuzive.
- Vendosja e sekuestros: Nëse shitësi ka borxhe të papaguara apo probleme gjyqësore, përmbaruesit mund të vendosin sekuestro mbi pronën që ju keni blerë, pasi në Kadastër ajo figuron ende në emër të tij.
Konkluzion
Për të pasur siguri absolute mbi pronën tuaj të re dhe për të shmangur gjobat ditore të ASHK-së, kujdesuni që aplikimi në e-Albania të kryhet menjëherë brenda 30 ditëve të para nga momenti i daljes nga zyra noteriale.
