“Boom-i” i Real Estate udhëheq ekonominë: Pasuritë e paluajtshme thithin 34% të investimeve të huaja në Shqipëri
Departamenti Amerikan i Shtetit ka rikonfirmuar edhe në raportin e publikuar për vitin 2026 se situata makroekonomike e Shqipërisë është e qëndrueshme. Sipas DASH, rritja ekonomike mbeti e fortë në 3.7 përqind në vitin 2025 (FMN), e nxitur kryesisht nga rritja e vazhdueshme në sektorët e turizmit dhe pasurive të paluajtshme.
Korniza ligjore e Shqipërisë është në përputhje me standardet ndërkombëtare dhe nuk diskriminon investitorët e huaj. Ligji për Investimet Strategjike (2015), i hartuar për të tërhequr investime vendase dhe të huaja në sektorët strategjikë, ka tërhequr pak investitorë të huaj pavarësisht zgjatjeve të shumta përtej afatit të tij fillestar të dhjetorit 2018, shkruan DASH në raportin e cituar nga Top Realty Magazine.
Në raport vihet në dukje se në vitet e fundit, Shqipëria ka tërhequr nivele rekord të investimeve të huaja direkte (IHD). Sipas Konferencës së Kombeve të Bashkuara për Tregti dhe Zhvillim (UNCTAD), flukset e IHD-ve ishin mesatarisht 1.5 miliardë dollarë në vit gjatë viteve 2021-2024, duke arritur në 1.72 miliardë dollarë në vitin 2024. Të dhënat paraprake të Bankës së Shqipërisë tregojnë se IHD-të arritën një rekord prej 1.84 miliardë dollarësh në vitin 2025, me stokun total të IHD-ve që arriti në 17 miliardë dollarë, 57 për qind më i lartë se në vitin 2021. Sektorët kryesorë që tërheqin investime përfshijnë:
- Pasuri të paluajtshme (34 përqind e hyrjeve të investimeve të huaja direkte)
- Shërbimet financiare (18 përqind e hyrjeve të investimeve të huaja direkte)
- Industritë nxjerrëse (10 përqind e flukseve të investimeve të huaja direkte) dhe
- Shitje me shumicë/pakicë (10 përqind e hyrjeve të investimeve të huaja direkte)
Burimet më të mëdha të flukseve të investimeve të huaja direkte në vitin 2025 ishin nga:
- Holanda
- Italia
- Turqi
- Kosova dhe
- Austri
Vendet që mbajnë pjesën më të madhe të stokut të IHD-ve të Shqipërisë janë:
- Holanda
- Zvicër
- Kanada
- Italia dhe
- Turqi
Sektorët që kontribuan më shumë në stokun e IHD-ve ishin:
- Industritë nxjerrëse dhe përpunuese (25 përqind)
- Energji (23 përqind)
- Pasuri të paluajtshme (13 përqind) dhe
- Ndërmjetësimi financiar (11 përqind)
Raporti i Departamentit Amerikan të Shtetit thekson se një problematikë që hasin bizneset janë të drejtat e pronësisë, për shkak të mbivendosjes së titujve, manipulimit të gjykatave, korrupsionit dhe kompensimit të pamjaftueshëm për konfiskimet e epokës komuniste. Disa investitorë amerikanë janë përballur me mosmarrëveshje të diskutueshme që kërkojnë arbitrazh ndërkombëtar. Megjithatë në raport thuhet se Shqipëria ka potencial të gjerë ekonomik, një kuadër të shëndoshë ligjor dhe ka përparuar në kufizimin e disa korrupsioneve të vogla duke digjitalizuar shërbimet publike si për qytetarët ashtu edhe për bizneset.
